Zespół jelita drażliwego, inaczej IBS, należy do grupy chorób przewlekłych, nie powoduje innych schorzeń i nie jest chorobą śmiertelną. IBS najczęściej powstaje na skutek siedzącego trybu życia i zaburzeń flory jelitowej. Na owe zaburzenia cierpi obecnie 30% populacji ludzkiej, głównie po 20. i przed 40. rokiem życia.

Objawy i diagnostyka zespołu jelita drażliwego

IBS to najpowszechniej występujące schorzenie układu pokarmowego. Do diagnozowania zespołu jelita drażliwego stosuje się tak zwane kryteria rzymskie:

  • Nawracające bóle brzucha, występujące co najmniej 1 x w tygodniu, w ciągu ostatnich 3 miesięcy i które rozpoczęły się co najmniej 6 miesięcy temu i którym towarzyszą co najmniej dwa z wymienionych niżej objawów:
    • Związek z defekacją,
    • Związek ze zmianą częstości oddawania stolca,
    • Związek ze zmianą konsystencji stolca,
  • Dodatkowymi objawami zgłaszanymi przez chorych mogą być:
    • Poposiłkowy charakter dolegliwości,
    • Fibromialgia, ospałość, bóle głowy, bóle pleców,
    • Nocne oddawanie moczu, częste i naglące oddawanie moczu lub niepełne opróżnianie pęcherza moczowego.

Diagnostyka IBS obejmuje wywiad i badanie lekarskie. By wykluczyć inne, poważniejsze choroby, pacjenci są często kierowani na badania USG jamy brzusznej.

Przyczyny zespołu jelita drażliwego

Za główne przyczyny występowania zespołu jelita drażliwego uważa się zaburzenia w obrębie flory jelitowej. Czynnikiem generującym dolegliwości ze strony układu pokarmowego jest stres, który nasila objawy zespołu jelita drażliwego. Bardzo często osoby, które cierpią na IBS są równocześnie leczone psychiatrycznie. Zespół jelita drażliwego może być pochodną długotrwałego przyjmowania leków w postaci tabletek (także antybiotyków i popularnych leków przeciwzapalnych zwalczających przeziębienie). Często jako główną przyczynę powstawania IBS wskazuje się niezdrowy tryb życia, nieregularne, ciężkostrawne posiłki, jak również brak aktywności fizycznej i przebyte wcześniej operacje.

Profilaktyka w zespołu jelita drażliwego

Cierpiącym na zespół jelita drażliwego zaleca się spożywanie dużej ilości warzyw i owoców. Zdecydowanie należy zrezygnować z używek (kawa, alkohol, tytoń) i wystrzegać się potraw o dużej zawartości tłuszczu. Kluczowe w długofalowym leczeniu IBS jest także zwiększenie aktywności fizycznej. Czasem pacjentom, jako terapię wspomagającą – przepisuje się leki antydepresyjne.

Dieta przy zespołu jelita drażliwego

W leczeniu jelita drażliwego bardzo dużą rolę odgrywa uregulowany tryb życia, w tym przyjmowanie stałej liczby posiłków o tych samych porach dnia (optymalnie 4-5 posiłków dziennie). Przy ostrych biegunkach dietetycy zalecają unikanie nadmiernych ilości pokarmów zawierających dużą ilość błonnika. Generalnie osoby dotknięte IBS powinni ograniczyć stosowanie ostrych przypraw, picie alkoholu i spożywanie potraw smażonych. Chorzy powinni wybierać produkty pszenne (białe pieczywo, biały ryż), unikając równocześnie ciemnego pieczywa, płatków owsianych i kasz. Jeśli chodzi o owoce, łagodzeniu objawów IBS sprzyja spożywanie arbuzów, bananów i owoców cytrusowych. Należy unikać truskawek, malin, śliwek, moreli i gruszek. Warzywa stosowane w diecie osób walczących z zespołem jelita drażliwego, powinny być w większości gotowane. Należy wystrzegać się cebuli, czosnku, buraków, bobu i brukselki. Negatywny wpływ na żołądek wywierają również pokarmy takie jak orzechy, tłuste przetwory mleczne, zupy typu kapuśniak, grochówka i tłuste mięsa. Przy IBS warto postawić na chude mięsa, wędliny i ryby.